RI&E voorbeeld: zo ziet een uitgewerkte RI&E eruit voor een mkb-bedrijf

Het bedrijf in dit voorbeeld

Ons fictieve bedrijf telt 35 medewerkers en heeft vier onderdelen: een kantoor met acht mensen, een magazijn met zes, een werkplaats met zeven en een buitendienst van veertien monteurs die bij klanten werkt. Alle aantallen zijn bedacht om het voorbeeld te laten werken. Jouw organisatie ziet er anders uit.

De afbakening komt eerst. Je legt vast welke locaties, functies en taken onder de RI&E vallen, inclusief werk bij klanten en ingehuurd personeel. Wat je niet afbakent, inventariseer je niet, en wat je niet inventariseert, beheers je niet.

Welke risico's horen bij welke afdeling?

Je loopt de afdelingen een voor een langs, met een vaste vragenlijst en samen met de mensen die er werken. Elke afdeling levert een eigen beeld op. Dit zijn de belangrijkste bevindingen in het voorbeeld:

• Kantoor: langdurig beeldschermwerk, werkdruk en struikelen over kabels en tijdelijke opslag
• Magazijn: heftrucks en voetgangers op dezelfde looproutes, tillen en dragen, vallende lading uit stellingen
• Werkplaats: lawaai, lasrook en stof, machines met onvoldoende afscherming
• Buitendienst: werken op hoogte met ladders, autorijden, alleen werken en agressie bij klanten

Hoe beoordeel je een risico? Het magazijn als voorbeeld

Neem het risico op een aanrijding in het magazijn. Voetgangers lopen dagelijks over dezelfde routes als de heftrucks. Met Kinney & Wiruth beoordeel je drie dingen: de kans dat het misgaat, hoe vaak mensen eraan worden blootgesteld en hoe ernstig het gevolg kan zijn. Vermenigvuldig je de drie scores, dan krijg je één getal waarmee je risico's kunt rangschikken.

Hier is de kans middelmatig, de blootstelling dagelijks en het mogelijke effect ernstig. Dat levert een hoge score op en dus de hoogste prioriteit. De schalen en klassegrenzen kies je zelf en leg je vast, zodat de beoordeling over een jaar nog te volgen is.

De scores naast elkaar

De andere risico's beoordeel je op dezelfde manier, als kans × blootstelling × effect. Een bedrijf kan bijvoorbeeld afspreken dat een score boven 200 direct maatregelen vraagt, een score tussen 70 en 200 binnen een jaar en alles daaronder via regulier onderhoud. De getallen hieronder zijn illustratief: het gaat om de volgorde die ontstaat.

• Aanrijding door een heftruck: 3 × 6 × 15 = 270, hoog en als eerste aanpakken
• Val van een ladder bij een klant: 3 × 3 × 15 = 135, verhoogd
• Lawaai in de werkplaats: 6 × 3 × 7 = 126, verhoogd
• Beeldschermwerk op kantoor: 3 × 6 × 3 = 54, beheersbaar via regulier onderhoud

Van risico naar maatregel: de volgorde in de praktijk

Voor de heftruckroutes werk je van boven naar beneden. Het gevaar wegnemen kan niet, want de heftrucks blijven nodig. Technisch scheid je de looproutes met afscherming en plaats je spiegels bij blinde hoeken. Organisatorisch spreek je een maximumsnelheid af, wijs je zones zonder voetgangers aan en laat je chauffeurs hun bekwaamheid aantonen. Een veiligheidsvest is het laatste vangnet.

Daarna beoordeel je het restrisico. Met gescheiden routes zakt de kans naar 1 en de score naar 90. Dat is acceptabel zolang de maatregelen aantoonbaar werken. Je controleert ze daarom bij elke inspectie en na elk bijna-ongeval op deze route.

Het plan van aanpak voor het voorbeeld

Een plan van aanpak is pas bruikbaar als elke regel een eigenaar en een einddatum heeft. Een maatregel zonder naam eraan blijft liggen. Voor de vier risico's uit het voorbeeld kan het er zo uitzien:

• Looproutes in het magazijn scheiden en markeren: magazijnchef, binnen drie maanden
• Ladders vervangen door werkplatformen waar het kan en valbeveiliging bij de rest: hoofd buitendienst, binnen zes maanden
• Geluid meten en gehoorbescherming per werkplek vastleggen: werkplaatschef, binnen twee maanden
• Beeldschermwerkplekken laten afstellen en uitleg geven: kantoormanager, binnen drie maanden

Wat staat er verder in een complete RI&E?

Een goede RI&E bevat ook wat wel in orde is. Noteer bij elk onderwerp hoe het is geregeld en waaraan je dat laat zien, bijvoorbeeld een keuringsrapport van de stellingen of een foto van de afscherming. Zonder bewijs is in orde zijn een bewering en geen vaststelling.

Voeg de afbakening, de gebruikte beoordelingsmethode, de restrisico's en de toetsing toe. Of een externe toetsing nodig is, hangt af van je situatie: controleer dat bij de Nederlandse Arbeidsinspectie of je branche-organisatie. Bij een VCA-audit kijkt de auditor doorgaans ook naar je RI&E. Voor risicovolle taken, zoals ladderwerk bij klanten, werk je daarnaast een taakrisicoanalyse (TRA) uit.

Veelgemaakte fouten bij het gebruik van een voorbeeld

Een voorbeeld is een startpunt en geen kopie, hoe goed het ook bij je bedrijf lijkt te passen. Let op deze valkuilen als je ermee aan de slag gaat:

• Risico's van een andere branche overnemen in plaats van je eigen werkplekken te lopen
• Alleen technische risico's meenemen en werkdruk of agressie vergeten
• Maatregelen noteren zonder eigenaar of einddatum
• Het restrisico niet beoordelen, waardoor niemand weet of een maatregel genoeg is
• De RI&E na het vaststellen in een la laten liggen in plaats van hem bij wijzigingen aan te passen

Zo ondersteunt BrydgeOne dit

In de module RI&E / plan van aanpak voer je de RI&E digitaal uit met sjablonen, STOP-maatregelen en een plan van aanpak, en deel je een toetsingslink met de deskundige. Bij elk punt leg je vast hoe het geregeld is en met welk bewijs. Maatregelen lopen automatisch door naar Acties, met eigenaar en deadline.

In Risico's & kansen leg je restrisico en acceptatie onderbouwd vast, en met de module TRA beoordeel je een concrete taak voordat die wordt uitgevoerd.