Wat is een arbeidsongeval?
Een arbeidsongeval is in grote lijnen een ongeval waarbij iemand tijdens het werk letsel oploopt. Of een bepaalde gebeurtenis onder dat begrip valt, hangt af van de situatie, bijvoorbeeld bij ingehuurde krachten, onderaannemers of ongevallen onderweg. Twijfel je, registreer het dan toch.
Een bijna-ongeval, waarbij niemand gewond raakt, is geen arbeidsongeval, maar vraagt wel om registratie en opvolging. De oorzaken zijn vaak dezelfde, en wie bijna-ongevallen serieus neemt, voorkomt het volgende ongeval met letsel.
Wat registreer je altijd?
Registreer elk ongeval met letsel, hoe klein ook, direct. Een beknopte registratie die direct is gemaakt, is waardevoller dan een reconstructie achteraf. Dit hoort er minimaal in:
- Datum, tijdstip en plaats, en welk werk er werd uitgevoerd
- Wie het slachtoffer is, met functie en soort dienstverband, zoals eigen medewerker, inhuur of onderaannemer
- Wat er gebeurde, volgens het slachtoffer en getuigen, aangevuld met foto's
- De aard van het letsel en het lichaamsdeel
- De eerste hulp en vervolgzorg, zoals BHV, huisarts of ziekenhuis
- De gevolgen: verzuim, aangepast werk en schade
- De betrokken machine, stof of het werkmiddel
- De oorzaken en de genomen maatregelen
Privacy bij letselgegevens
Gegevens over letsel zijn gezondheidsgegevens, en die kennen strengere privacyregels. Leg alleen vast wat je nodig hebt voor onderzoek en opvolging, en geef alleen toegang aan mensen die het echt nodig hebben, zoals de KAM-coördinator en de betrokken leidinggevende.
Hoe lang je gegevens bewaart, hangt af van wet- en regelgeving en je eigen beleid. Controleer de actuele regels en stem de termijn af met degene die bij jou over privacy gaat.
Wat doe je direct na een ongeval?
De eerste minuten bepalen veel. Zorg eerst voor het slachtoffer en daarna voor het onderzoek. Wijzig de situatie niet meer dan nodig is voor hulp en veiligheid, en leg hem vast met foto's, want bij een ernstig ongeval wil de inspectie de plek mogelijk onderzoeken.
- Bel bij ernstig letsel direct de hulpdiensten en zet de BHV in
- Maak de plek veilig voor anderen, zonder bewijs onnodig te verstoren
- Informeer de leidinggevende en de KAM-coördinator
- Leg de situatie vast: foto's, getuigen, betrokken materiaal
- Beoordeel of het een ongeval is dat gemeld moet worden
- Registreer het ongeval en start het onderzoek
Welke ongevallen meld je bij de Nederlandse Arbeidsinspectie?
In Nederland moet de werkgever bepaalde ernstige arbeidsongevallen melden bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. In het algemeen gaat het om ongevallen met dodelijke afloop, blijvend letsel of ziekenhuisopname. Dat melden gebeurt direct, dus niet pas als het onderzoek klaar is.
Wat precies onder deze categorieën valt en hoe snel je moet melden, is wettelijk bepaald en kan wijzigen. Controleer daarom altijd de actuele regels bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Niet melden terwijl het had gemoeten, kan tot sancties leiden. Dit artikel is geen juridisch advies.
Daarnaast gelden registratieverplichtingen voor ongevallen met verzuim. Vanaf welk verzuim dat geldt, controleer je ook bij de Nederlandse Arbeidsinspectie. Bij inhuur, uitzendkrachten en onderaannemers is niet altijd vanzelfsprekend wie meldt: maak daar vooraf afspraken over.
Bereid dit voor. Zorg dat bekend is wie beslist of iets gemeld moet worden, ook buiten kantooruren en op locatie, en maak de stappen en telefoonnummers zichtbaar. Een procedure die op papier bestaat maar die niemand kent, helpt niet als het erop aankomt.
Onderzoek: wat gebeurde er en waarom?
Onderzoek elk ongeval, en ga bij een ernstig ongeval dieper: verzamel feiten, bouw een tijdlijn, spreek getuigen apart en zoek de oorzaken met een vaste methode, zoals de 5x waarom. Richt je op oorzaken in de organisatie van het werk, niet op schuld.
De inspectie kan zelf onderzoek doen. Werk daaraan mee en zorg dat je registratie, je RI&E en je eigen onderzoek compleet en snel beschikbaar zijn. Een dossier dat al klaarstaat, scheelt veel gedoe.
Van ongeval naar maatregel en leren
Een ongeval is vaak het signaal dat een risico in je RI&E ontbreekt of is onderschat. Loop na elk ongeval na of het risico erin staat, of de beoordeling klopt en of de maatregelen nog voldoen. Pas de RI&E aan als dat niet zo is.
Zet de maatregelen uit met eigenaar en deadline, controleer of ze werken en deel de les met collega's, bijvoorbeeld in een toolbox. Neem de meldplicht ook op in je overzicht van wettelijke verplichtingen, met een eigenaar, zodat iedereen weet wie belt en wanneer.
Veelgemaakte fouten
De meeste fouten zijn organisatorisch en dus te voorkomen. Loop deze lijst eens langs met degene die bij jou de ongevallenregistratie bijhoudt en pas je procedure aan voordat er iets ernstigs gebeurt:
- Alleen ongevallen met verzuim registreren en kleine ongevallen overslaan
- Niet weten wie meldt bij inhuur en onderaanneming
- Wachten met melden tot het onderzoek klaar is
- Wel melden, maar het eigen onderzoek en de maatregelen laten liggen
- Letselgegevens delen in een open map zonder toegangsbeperking
- De meldprocedure alleen in het hoofd van één persoon hebben zitten
Zo ondersteunt BrydgeOne dit
In Incidenten & meldingen registreer, onderzoek en handel je ongevallen en bijna-ongevallen af. Je bepaalt het risico met Kinney & Wiruth en zet maatregelen uit. Bij letsel wijs je het lichaamsdeel aan, en die gezondheidsgegevens zijn alleen zichtbaar voor wie het recht Letselgegevens inzien heeft. Maatregelen volg je op in Acties.
Complianceverplichtingen is je register van bindende verplichtingen, met per verplichting een verantwoordelijke, beoordeling en bewijs. In Risico's & kansen leg je het restrisico onderbouwd vast. De melding zelf doe je bij de Nederlandse Arbeidsinspectie.
© 2026 BrydgeOne. Algemene informatie, geen juridisch of ander professioneel advies. Aan dit artikel kunnen geen rechten worden ontleend.